یکی از روشهای متداول سرمایهگذاری بدون ریسک، دریافت بهره ثابت سالانه از ابزارهایی مانند سپرده بانکی، صندوقهای درآمد ثابت قابل معامله در بورس یا اوراق اخزاست. با این حال، نرخ بهره سالانه این ابزارها معمولاً از نرخ تورم عقب میماند و در نهایت به کاهش ارزش واقعی دارایی منجر میشود.
یکی از فرصتهایی که کمتر در بازار سرمایه ایران شناخته شده، استراتژی کاوردکال است. این استراتژی امکان دستیابی به بهره ثابت سالانهای بهمراتب بالاتر از ابزارهای متداول را با ریسکی پایین فراهم میکند — البته «ریسک پایین» به معنای «بدون ریسک» نیست، و در ادامه دقیقاً میبینیم مرز آن کجاست.
کاوردکال به موقعیتی گفته میشود که با خرید یک سهم و همزمان فروش اختیار خرید (Call) همان سهم ساخته میشود. شما سهم را میخرید و در ازای فروش اختیار، مبلغی نقدی — که به آن «پرمیوم» میگویند — همین حالا دریافت میکنید.
در عوض این مبلغ، به خریدارِ اختیار این حق را دادهاید که در تاریخ سررسید، سهم شما را با قیمت از پیش توافقشده (قیمت اعمال) بخرد. اگر قیمت سهم بالای قیمت اعمال بماند، سهم از شما خریداری میشود و سود شما دقیقاً همان چیزی است که از ابتدا میدانستید. اگر پایینتر بیاید، سهم در پرتفوی شما میماند و پرمیوم هم مال شماست.
فرض کنید موقعیتی با این شرایط باز میکنیم: خرید سهم به قیمت ۳٬۰۰۰ تومان و همزمان فروش اختیار خرید با سررسید ۶۰ روزه و قیمت اعمال ۲٬۵۰۰ تومان، به قیمت ۷۰۰ تومان. یعنی شما بابت فروش این قرارداد، ۷۰۰ تومان دریافت میکنید.
| مشخصه | نماد | مقدار |
|---|---|---|
| قیمت خرید سهم | P | ۳٬۰۰۰ تومان |
| قیمت اعمال | K | ۲٬۵۰۰ تومان |
| قیمت اختیار فروختهشده | C | ۷۰۰ تومان |
| مدت تا سررسید | DTM | ۶۰ روز |
نرخ سود معادل سالانه (۶۶٪) شاخصی است که نشان میدهد اگر نرخ سود بهدستآمده در این بازه ۶۰ روزه، به همان صورت و پیوسته در طول یک سال کامل تکرار شود، در نهایت چه میزان بازدهی سالانه محقق خواهد شد. این عدد برای مقایسه موقعیتهایی با سررسیدهای متفاوت ساخته شده، نه بهعنوان وعده بازده سالانه.
حاشیه ریسک (۲۰٪) میگوید قیمت سهم تا چه درصدی میتواند ریزش کند و سود این موقعیت همچنان قطعی بماند. تا زمانی که سهم در روز سررسید بالای ۲٬۵۰۰ تومان باشد، آن ۶۶ درصد محقق میشود.
اعداد موقعیت مورد نظرتان را وارد کنید تا نرخ معادل سالانه، حاشیه ریسک و نقطه سربهسری آن را ببینید:
تا ۲۰ درصد ریزش سهم، سود این موقعیت قطعی است.
با توجه به تعداد انبوه سهام پذیرفتهشده در بازار و اینکه هر سهم دارای تعداد زیادی قرارداد اختیار خرید با قیمتهای اعمال و سررسیدهای متفاوت است، شناسایی موقعیتهای کاوردکال جذاب و سودساز نیازمند ابزار جمعآوری و دانش تحلیل داده است.
از سوی دیگر، این موقعیتهای جذاب در میان انبوه قراردادهای موجود محدود و کمیاب هستند و به دلیل حجم و پیچیدگی بالای دادهها، شناسایی و ورود بهموقع به آنها بهصورت دستی عملاً امکانپذیر نیست. در عمل، از میان صدها قرارداد فعال، معمولاً کمتر از چهار درصدشان نرخ معادل سالانه بالای ۵۰ درصد دارند — و همانها هم ممکن است ظرف چند ساعت از بین بروند.
کاوردکال ابزاری برای تبدیل نوسان به درآمد ثابت است، نه یک شرطبندی روی جهت بازار. جذابیت آن در بورس تهران به این دلیل است که نرخهای معادل سالانه در برخی قراردادها بهمراتب از ابزارهای درآمد ثابت متداول بالاترند. اما این جذابیت با یک شرط همراه است: باید بتوانید بهموقع، از میان صدها قرارداد، آن معدود موقعیت با بهترین نسبت بازده به ریسک را پیدا کنید — و این دقیقاً همان کاری است که یک دیدبان خودکار انجام میدهد.